יום ש"ק בראשית תש"ז בסעודה

80יום ש"ק בראשית תש"ז בסעודה

א. דער אַלטער רבי קומענדיק אין ליאָזנע האָט ער מיטגעבראַכט מיט זיך פון מעזריטש דריי זקנים וואָס זיינען נאָך געווען ביי מורנו הבעש"ט.

דער אַלטער רבי האָט געהערט פון די זקנים הנ"ל אַ תורה וואָס זיי האָבן געהערט פון בעש"ט.

דער תוכן פון דער תורה איז וועגן מעלת שבת בראשית¹, דיבר בזה מעלת החכמה על כתר און די הפלאה פון כתר וואָס חכמה איז מקבל פון איר. דער אַלטער רבי האָט די תורה מקבל געווען אין נקודות, און ער האָט דאָס שוין גערעדט אין זיינע אותיות — אויף זיין "עברי".

מ'האָט אַמאָל גערעדט אַ משל אויף דעם, ע"ד ווי אַ ראש ישיבה האָט אַ תלמיד אַ גאון וואָס קען אַסאַך בעסער לערנען ווי דער ראש ישיבה, און דער ראש ישיבה ווייס דאָס אַליין אויך, בערימט זיך דער ראש ישיבה: אָט דער איז מיין תלמיד.

ב. דער שבת בראשית אַמאָל אין דער היים איז געווען גאָר אַנדערש, בכלל אין ליובאַוויטש איז דער שבת און יו"ט געווען קענטיג אין מאַרק, אַז אפילו די ציגען האָבען דערפילט דעם שבת, זיי האָבען געזען די מנוחה, און דאָ... נאָר מ'גייט דאָך ניט אַליין, דאָס פירט מען אַרום אויסטאָפּטשען אַלע בלאָטעס פון עוה"ז...

ג. איך וויל זיך אומקערן צו דעם וואָס מ'האָט נעכטן גערעדט², אַז עיקר החסידות איז עבודת התפלה. דער טאַטע האָט אַמאָל גערעדט אין אַ פאַרבריינגען, אַז די השכלה והבנה פון חסידות איז נאָר צוליב דעם, אַז מען זאָל האָבן מיט וואָס צו דאַוונען. דער לשון פון טאַטן איז געווען: מען האָט אַוועקגעגעבן חסידות צו חסידים, צוליב דעם אַז זיי זאָלען האָבן מיט וואָס צו דאַוונען. וואָרום באמת, פאַרשטיין חסידות פאַרשטייט דאָך קיינער ניט, ווער פאַרשטייט דאָס חסידות? אפילו די וואָס לערנען און טוען אין דעם ווייסן דאָך אויך ניט, וואָרום די קעפּעלעך זיינען דאָך גאָרניט, נאָר דער עיקר איז עבודת התפלה, דאַוונען. מען מאָנט ניט קיין הררים, ניט ווי אַ משכיל וואָס שטעלט זיך אַוועק דאַוונען מיט השכלה און מיינט אַז דערמיט איז ער מחי' אַלע עולמות, ע"ד ווי יענער (כאן פנה להרש"ל שי'³ והזכיר לו את שם האיש שהי' רב כו') וואָס פלעגט זאָגען, אַז ער שטעלט זיך פאַר'ן עמוד דאַוונען איז ער מכוון בתפלתו אין יעדען וואָרט ספירות ומדריגות עליונות ביז א"ק.

מען קען זאָגן: אַ ליכטיגן ג"ע זאָלן האָבען די רביים וואָס זיי האָבען געגעבען די הבנה ווי צו ספראַווען זיך מיט די ענינים פון נה"ב.

ד. דער טאַטע האָט אַמאָל געזאָגט דריי לשונות וועגען עניני החסידות: עס ווערט נשכח, עס ווערט פאַרגרייזט, און עס ווערט פאַרגרעבט. עוד אמר: די משכילים האָבען גענומען חסידות און פאַרביטן אויף אַ מטבע פסולה. ואנן מה נעני אבתרי'.

מען דאַרף ווערען מענטשן, טאָן אין 81עבודת התפלה, אפשר — מען וועט רעדען און רעדן וועגן דעם, ביז מען וועט זיך דעררעדען.

דער טאַטע האָט אַמאָל גערעדט אַ ענין וואָס איז געווען מיוסד אויפ'ן זיידע'נס אַ וואָרט: ווילען וויל מען דאָך, מ'וויל דאָך עבודה, שכל איז אויך דאָ, מדות איז דאָך אַודאַי דאָ ביי יעדען, נאָר וואָס פעלט — דער בפועל ממש. באמת דאָס אויך ניט, נאָר מען דאַרף האָבען די ידיעה אַז עס דאַרף זיין דער פרוטה לפורטה.

באמת איז דאָך דער אויבערשטער אויך אַ ביסעל שולדיג, אַז ער וואָלט געגעבען הרוחה אין גשמיות, פרנסה בריוח, זיין געזונט אַליין און די בני בית, און אַז ער אַליין זאָל וועלען לערנען און דאַוונען, און זיינע קינדער זאָלען וועלען לערנען און דאַוונען, וואָלט דאָך געווען אַנדערש, נאָר עס איז דאָ מניעות ועיכובים, און ער, דער אויבערשטער קען דאָך צונעמען די מניעות ועיכובים, אַזוי ווי אַ פאָטער צו זיין בן יחיד. אידען זיינען דאָך בני יחידים, יעדער איד איז אַ בן יחיד⁴ וואָרום בשבילו נברא העולם⁵.

ה. מען האָט געדאַרפט איינ'חזר'ן די אַלטע ניגונים (די נייע זיינען דאָך נאָר אַ טענצל). יעדער ניגון דערמאָנט זכרונות, יעדער ניגון איז מיוסד. יעדער ניגון איז יקר, לבד וואָס זיי דערמאָנען זכרונות, איז יעדער ניגון יקר מצד עצמו און בפרט פאַר די וואָס טוען אין עבודת התפלה.